Mecaz-ı Mürsel Sanatı (Ad Aktarması)

” Edebi Sanatlar ” Konumuzun gereği olarak sizlere tek tek tüm edebi sanatları açıklayıp örneklendireceğiz. Yazımızın devamında “Mecaz-ı Mürsel Sanatı” hakkında bilgiyi bulabilirsiniz.

Tanım:

Bir sözün benzetme amacı olmadan, başka bir söz yerine kullanılmasıdır.

Önemli: Mecazda ve istiarede olduğu gibi bir söz başka bir söz yerine kullanılır ancak, söylenen ile kastedilen arasında benzerlik ilişkisi yoktur.

Mecaz-ı mürsel 5 şekilde yapılır. Bunlar:

a) Sanatçı söylenir, yapıtı kastedilir.( Yani sanat­çı, yapıtı yerine kullanılır: )

Örnekler:

Sezen Aksu’yu dinlemekten hoşlanırım.    (Bu örneklerde Sezen Aksu, şarkısı yerine kullanılmıştır.)

 Bugünlerde sürekli Yakup Kadri’yi okuyorum. ( ” Yakup Kadri ” romanları yerine kullanılmıştır. )

b) Ya iç söylenir, dışı kastedilir ya da dış söylenir içi kastedilir. (Yani kimi örneklerde iç, dış yerine; kimi örneklerde de dış, iç yerine kullanılır.)

Örnekler:

İki tabak yedim, bir bardak içtim. (Bu örnekte tabak, yemek yerine; bardak, su yerine kullanılmıştır. Yani dış, iç yerine kullanılmıştır. )

Üşürsün, sırtını çıkar. (Bu örnekte “sırt”, “elbise” yerine kullanılmıştır. Yani iç, dış yerine kullanılmıştır.)

c) Ya parça söylenir, bütün kastedilir ya da bütün söylenir parçası kastedilir. (Yani ya parça, bütün yerine ya da parçası bütün yerine kullanılır.)

Örnekler:
* Seyirci, stadyumu doldurdu. ( Bu örneklerde “stadyum”, “tri bün” yerine kullanılmıştır.)
** Genç kız, eline oje sürüyor. ( Bu örnekte “el”, “tırnak” yerine kullanılmıştır.)
İki örnekte de  bütün, parça yeri­ne kullanılmıştır.

** Yelken, rüzgarın önünde dans ederek ilerliyordu. (Bu örneklerde “yelken”, “gemi” yerine kullanılmıştır.)
**** Film beyazperdede gösterime girdi. ( Bu örnekte “beyazperde”, sinema yerine kullanılmıştır. )
İki örnekte de   parça, bütün yerine kullanılmıştır. 

d) Eşya söylenir, insan kastedilir. (Yani, eşya insan yerine kullanılır.)

 Basınımızın etkili kalemlerindendir. (Kalemden kasıt insandır.)
Önlükler, ilkokulun bahçesine sevinç İçindeydi. ( Önlükten kasıt öğrencilerdir.)

e) Yer söylenir, insan kastedilir: (Yani, yer söylenir insan kastedilir.)

Bizim köy çok dedikoducu. ( “Köy” insanların yerine kullanılmıştır. )
Sınıf, dışarı çıktı. ( Sınıftan kasıt sınıfın içindeki insanlardır. )


23 Nisan 2012
1
MakaleYazarı

Bunlara Baktınız mı?

Bu Konu Hakkında Yorum Yapabilirsiniz