Edebi Sanatlar Hakkında Geniş Bilgi

Edebi sanatlar anlama renk katmak, anlamı güzel ve etkili kıl­mak, anlamı zenginleştirmek amacıyla şiirlerde ve düzyazı türlerinde kullanılır. Günümüzde edebi sanatları anlamı güzelleştirmek için kullanmaktayız. Fakat Divan Edebiyatı döneminde edebi sanatlar bir şairin/yazarın ustalığını göstermek için başvurduğu kaynaklardı. Her insanın hoşuna giden içini kıpır kıpır eden bu sanat günümüzde sık sık karşımıza çıkabilir. Gerek Lys sınavı gerek diğer sınavlar olsun edebi sanatlara önem veriyor.

Edebi sanatları üç ana kümede inceleyebiliriz:

1) MECAZ ANLAMA DAYALI SANATLAR

Mecaz (Değişmece)
Mecaz-ı Mürsel (Düzdeğişmece)
Teşbih (Benzetme)
İstiare (Eğretileme)
Kinaye (Değinmece)
Teşhis (Kişileştirme)
İntak (Konuşturma)
Tariz (İğneleme)

2) GERÇEK ANLAMA DAYALI SANATLAR

Tezat (Karşıtlık)
Tevriye (İki anlamlılık)
Mübalağa (Abartma)
Hüsn-i talil (Güzel neden bulma)
Tenasüp (Uygunluk)
Tecahül-I arif (Bilmezlikten gelme)
İstifham (Soru sorma)
Terdit (Şaşırtma)
Telmih (Anımsatma)
Leff ü neşr (Sıralı açıklama)
Tedriç (Dereceleme)
Tekrir (Yineleme)
Rücu (Geriye dönüş)
Irsâl-i mesel (Atasözü söyleme)
Kat (Kesme)

3) SÖZE (SESE) DAYALI SANATLAR:

Cinas (Sesteşlik), Seci (Içuyak), İştikak (Türetme), Akis (Çaprazlama), krostiş, Lebdeğmez (Dudakdeğmez), Aliterasyon (Ses Yinelenmesi)

Yukarıda sınıflaması yapılan sanatlar yüzyıllardan beri edebiyat eserlerinde kullanılmış, kimi zaman bunlar anlatımın bir aracı değil, amacı durumuna gelmiştir. Özellikle, Divan şiirinde bu sanatların çok yoğun ve karmaşık biçimde kullanıldığını görüyoruz.
Bugün de konuşmalarımızda, gazete ve dergi yazılarında, sanatsal eserlerde duygu ve düşüncelerin, haberlerin, istek ve özlemlerin daha iyi, açık ve somut biçimde; kimi zaman daha süslü ve gösterişli olması için edebi sanatların bir kısmına başvuruyoruz.

EDEBİ SANATLAR

Edebi Sanatların sık kullanılanları aşağıda listelenmiştir. Bu listeden istediğinize tıklayıp o sanat hakkında geniş bilgiye sahip olabilirsiniz.

  • Mecaz (Değişmece) Sanatı
  • Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması)
  • Benzetme (Teşbih) Sanatı
  • İstiare (Eğretileme) Sanatı
  • Kinaye (Değinmece) Sanatı
  • Teşhis (Kişileştirme) Sanatı
  • Konuşturmaca (intak) Sanatı
  • Tariz (iğneleme-sitem) Sanatı
  • Tezat (Karşıtlık) Sanatı
  • Mübalağa (Abartma) Sanatı
  • Hüsn-i Talil (Güzel Nedene Bağlama) Sanatı
  • Tenasüp (Uygunluk) Sanatı
  • Tecahül-i Arif
  • İstifham (Soru Sorma) Sanatı
  • Terdit (Şaşırtma) Sanatı
  • Telmih (Anımsatma) Sanatı
  • Leff ü Neşr Sanatı
  • Tedric (Dereceleme) Sanatı
  • Tekrir (Yineleme) Sanatı
  • Rücu (Geriye Dönüş) Sanatı
  • İrsal-ı Mesel (Atasözü Söyleme) Sanatı
  • Cinas (Sesteşlik) Sanatı
  • Seci (iç uyak) Sanatı
  • İştikak (Türetme) Sanatı
  • Akis (Yansıma) Sanatı
  • Akrostiş Sanatı
  • Leb Değmez (Dudak Değmez) Sanatı
  • Aliterasyon Sanatı
  • Tevriye Sanatı

Merak ettiklerinizi konu altında yorumlarda bulabilirsiniz/sorabilirsiniz.


23 Nisan 2012
1
MakaleYazarı

Bunlara Baktınız mı?

“Edebi Sanatlar Hakkında Geniş Bilgi” için 2 Yorum

  1. Dönem Ödevim dedi ki:

    Elinize SagLıK Dönem Ödevimdi Cok işe Yaradı SagoLun :)

  2. Sedat dedi ki:

    Cok Güzel Saqolun CoK İşime Yaradı :)

Bu Konu Hakkında Yorum Yapabilirsiniz